Ata faila o Cui Tiankai. [Ata/Ofisa]
Na saunoa le sui sili o Saina i le Iunaite Setete o Cui Tiankai e faapea, o loo ia faamoemoe o le uluai fonotaga faavaomalo maualuga a Saina ma Amerika a le peresetene o Biden o le a saunia ai le ala mo se fesuiaiga "faamaoni" ma le "aoga" i le va o atunuu e lua, ae o se "mea taufaasese" le faamoemoe o le a gauai atu Beijing i le mamafa po o le fetuunaia o manaoga autu.
Ua fa’atulaga le fonotaga a le Failautusi o le Setete o Amerika o Antony Blinken ma le Faufautua o le Puipuiga o le Atunu’u o Jake Sullivan i le Aso Tofi e o’o atu i le Aso Faraile i Anchorage, Alaska, fa’atasi ai ma le sui o le malo sili o Saina o Yang Jiechi ma le Fautua o le Setete ma le Minisita o le Va i Fafo o Wang Yi, e pei ona fa’alauiloa mai e Beijing ma Uosigitone.
Na saunoa le Amepasa o Cui e matuā tāua tele i itu uma e lua le uluaʻi talanoaga faafesagaʻi i le tausaga nei i se tulaga maualuga faapea, lea ua tele sauniuniga ua faia e Saina.
“Matou te lē faʻamoemoeina se talanoaga e tasi e foʻia ai faʻafitauli uma i le va o Saina ma le Iunaite Setete; o le mafuaʻaga lea matou te lē faʻamoemoeina ai ni faʻamoemoega maualuluga pe iai ni faʻamoemoega pepelo i ai,” o le saunoaga lea a Cui i le afiafi a o leʻi faia le fonotaga.
Na saunoa le amepasa e talitonu o ia o le a manuia le feiloaiga pe afai e fesoasoani e amata ai se faagasologa o talanoaga ma fesootaiga faamaoni, aoga ma talafeagai i le va o itu e lua.
“Ou te faʻamoemoe o le a o mai itu e lua ma le faʻamaoni ma o ese atu ma le malamalama lelei o le tasi i le isi,” o lana tala lea i le au tusitala i le Aso Lulu.
Na saunoa Blinken, o lē na fuafua e afe i Alaska mai se malaga i Tokyo ma Seoul i le vaiaso talu ai, o le fonotaga o le a avea ma “avanoa taua mo i matou e fa’amatala sa’o atu ai le tele o atugaluga” ma Beijing.
“O le a matou suʻesuʻeina foʻi pe i ai ni auala e galulue faʻatasi ai,” o lana tala lea i lana uluaʻi faʻaaliga i luma o le Konekeresi talu ona faʻamaonia o ia o se sui o le malo sili o Amerika.
Na taʻua foʻi e Blinken “e leai se faʻamoemoe i le taimi nei mo se faʻasologa o fegalegaleaiga faʻatasi,” ma soʻo se fegalegaleaiga e faʻalagolago i “taunuʻuga moni” i mataupu o loʻo atugalu i ai Saina.
Na saunoa le Amepasa o Cui o le agaga o le tutusa ma le fefaaaloaloa’i o se mea e sili ona mana’omia mo le feutaga’iga i le va o atunu’u.
E tusa ai ma manaʻoga autū a Saina e faʻatatau i lona pule silisili ese faʻale-atunuʻu, le faʻamaoni o le teritori ma le autasi faʻale-atunuʻu, e "leai se avanoa" a Saina mo ni fetuunaiga ma ni faʻatagaga, na ia saunoa ai, ma faʻaopoopo mai, "O le uiga foʻi lea o le a matou faʻamaninoina i lenei fonotaga."
“Afai latou te manatu o le a faia e Saina ni fetuunaiga ma gauai atu i lalo o le mamafa o isi atunuu, pe manao Saina e tulituliloa le mea ua ta’ua o le ‘i’uga’ o lenei talanoaga e ala i le taliaina o so’o se talosaga e tasi, ou te manatu e tatau ona latou lafoaia lenei mea taufaasesē, aua o lenei uiga o le a na o le taitai atu ai o le talanoaga i se taunuuga e leai se aoga,” o le saunoaga lea a Cui.
Ina ua fesiligia pe o gaioiga talu ai nei a Amerika, e aofia ai faasalaga a Amerika i le Aso Lua i taitai o Saina e fesoʻotaʻi ma Hong Kong, o le a aʻafia ai le "siosiomaga" o le talanoaga i Anchorage, na saunoa Cui o le a faia e Saina "ni auala talafeagai e tetee atu ai."
“O le a matou faʻaalia manino foʻi lo matou tulaga i lenei fonotaga ma o le a matou lē faia ni fetuunaiga ma ni faʻamaliega i nei mataupu ina ia fausia ai se mea ua taʻua o le ‘atmosfera’,” o lana tala lea. “Matou te lē faia lava lena mea!”
Na faia le fonotaga pe tusa ma le masina talu ona maeʻa le mea na taʻua e lipoti a le aufaasālalau a Amerika o le “telefoni e lua itula le umi e le masani ai” i le va o le Peresetene o Amerika o Joe Biden ma le Peresetene o Saina o Xi Jinping.
I le taimi o le telefoni, na saunoa ai Xi e ono i ai ni fesootaiga loloto a matagaluega o mataupu tau le va i fafo a atunuu e lua i mataupu lautele i le mafutaga faalemalo ma mataupu tetele faavaomalo ma faaitulagi.
Na saunoa le sooupu a le Matagaluega o Mataupu Tau i Fafo a Saina, o Zhao Lijian, i le taeao o le Aso Lulu, e faapea, o loo faamoemoe Saina, e ala i lenei talanoaga, e mafai ai e itu e lua ona faataunuu le maliliega na osia i le va o peresitene e toalua i la la’ua telefoni, galulue i le itu e tasi, pulea feeseeseaiga ma toe aumaia sootaga a Saina ma Amerika i le “ala sao o le atinae lelei.”
I le Aso Lua, na saunoa ai le Failautusi Aoao o le Malo Aufaatasi o Antonio Guterres e faapea o loo ia faamoemoe i se “taunuuga lelei” o le fonotaga, na saunoa ai lana sooupu.
“Matou te faʻamoemoe o le a mafai e Saina ma le Iunaite Setete ona maua ni auala e galulue faʻatasi ai i mataupu taua, aemaise lava i suiga o le tau, i le toe fausiaina o le lalolagi ina ua maeʻa le COVID,” o le saunoaga lea a le sooupu o Stephane Dujarric.
“Matou te malamalama atoatoa o loʻo i ai ni feeseeseaiga ma ni mataupu o loʻo tulaʻi mai i le va o le lua, ae e tatau foʻi ona la sailia ni auala e galulue faʻatasi ai i luʻitau tetele o le lalolagi o loʻo i o tatou luma,” o le faʻaopoopoga lea a Dujarric.
Taimi na lafoina ai: Mati-18-2021
